Urząd Statsforvaltera: Vestfold og Telemark

Statsforvalter w Vestfold og Telemark sprawuje nadzór nad regionem charakteryzującym się głębokimi podziałami społeczno-gospodarczymi – od zamożnych miast nadmorskich po ośrodki przemysłowe Grenlandu. Na czele urzędu stoi Trond Rønningen, prawnik i były dyrektor Urzędu ds. Ochrony Konsumentów (Forbrukertilsynet), który objął stanowisko pod koniec 2024 roku.

[Image of Map of Vestfold og Telemark County]

1. Dziedzictwo „próżni tymczasowej” (2022–2024)

Przed powołaniem Rønningena urząd ten przez prawie dwa lata pozostawał bez stałego kierownictwa (p.o. Statsforvaltera był Fred-Ivar Syrstad) po śmierci Pera Arne Olsena. Ten długi okres zawieszenia pociągnął za sobą konsekwencje.

  • Zaległości nadzorcze: Kontrole przeprowadzone w 2025 roku wykazały, że w „okresie tymczasowym” nadzór nad gminnymi służbami ochrony dzieci był mniej rygorystyczny. Rønningen odziedziczył system, w którym gminy takie jak Skien i Porsgrunn wytworzyły „martwe pola” w odniesieniu do dzieci ze złożonymi problemami behawioralnymi.
  • Wyzwanie: Rønningen musi teraz nadrabiać zaległości. Jego zadaniem jest przekształcenie urzędu z trybu „zarządzania tymczasowego” w aktywny organ egzekwowania prawa.

2. Podejście „konsumenckie” do opieki nad dzieckiem?

Przeszłość zawodowa Rønningena jest nietypowa: wywodzi się z Forbrukertilsynet (Urzędu ds. Ochrony Konsumentów). Sugeruje to potencjalną zmianę w sposobie, w jaki urząd postrzega rodziców – nie tylko jako „klientów”, lecz jako obywateli posiadających prawa do usług prawnych zbliżone do konsumenckich.

  • Nowy nacisk na „prawa użytkownika”: W swoich wczesnych wypowiedzeniach Rønningen podkreślał, że „głos użytkownika” (dzieci i rodziców) musi być lepiej dokumentowany. Pozostaje jednak otwarcie, czy ta retoryka przełoży się na uchylanie wadliwych decyzji Barnevernet.
  • Sprawa testowa: Ostatnia kontrola umów dotyczących pieczy zastępczej w regionie wykazała, że wiele porozumień było niejasnych w kwestii praw do widzeń. Prawdziwe podejście „prokonsumenckie” unieważniłoby te niesprawiedliwe umowy, jednak jak dotąd urząd wydał jedynie „zalecenia”.

3. Poważne uchybienia: Instytucje „szklanych domów”

W regionie Vestfold znajduje się kilka dużych placówek opiekuńczo-wychowawczych. Ostatnie raporty (z 2025 roku) są druzgocące.

  • Brak prywatności: Inspekcje wykazały, że dzieci w placówkach interwencyjnych przebywały w warunkach ciągłego nadzoru, co naruszało ich prawo do prywatności. Kulturę „szklanego domu”, w której personel monitoruje każdy ruch, uznano za naruszenie praw człowieka.
  • Reakcja Rønningena: Choć urząd zidentyfikował to naruszenie, krytycy wskazują, że działania następcze były słabe. Instytucjom wyznaczono długie terminy na „naprawę procedur” zamiast natychmiastowego zamknięcia za naruszenie EKPC (Europejskiej Konwencji Praw Człowieka).
Werdykt Do Better Norge: Trond Rønningen jest kompetentnym urzędnikiem, ale sprząta bałagan pozostawiony przez lata wakatu na stanowisku kierowniczym. Jego zaplecze daje nadzieję na podejście bardziej oparte na prawach, jednak obecnie machina urzędu porusza się powoli. Rodzice w Telemarku powinni bezpośrednio odwoływać się do jego instynktów „ochrony konsumenta” – formułując swoje skargi jako niewywiązywanie się z ustawowych usług, do których przysługuje im prawo.

Źródła: